CFD (Contract for Difference — Fark Sözleşmesi), bir varlığın açılış ve kapanış fiyatı arasındaki farkı taraflar arasında nakit olarak takas eden türev bir sözleşmedir. Pozisyonu açtığınızda dayanak varlığı (örnek: EUR/USD, altın, BIST 100, Apple hissesi) fiziksel olarak satın almazsınız; aracı kurumla aranızda yalnızca fiyat farkı yansır.
Spot piyasadan farkı
Geleneksel hisse alımında bir şirketin payını satın alıp depo edersiniz; temettü hakkı ve oy hakkı kazanırsınız. CFD’de mülkiyet transferi yoktur, yalnızca fiyat hareketi pozisyon kâr/zararı olarak hesabınıza işlenir. Bu yapı iki avantaj getirir: (1) kısa pozisyon kolayca açılabilir — varlığı ödünç alıp satmaya gerek yoktur, (2) kaldıraç kullanılabilir — pozisyon büyüklüğünün yalnızca bir bölümü teminat olarak yatırılır.
Marjin ve kaldıraç
Bir CFD pozisyonu açmak için yatırılması gereken minimum teminata "başlangıç marjini" denir. Pozisyonun nominal büyüklüğü ile marjin arasındaki oran "kaldıraç" olarak ifade edilir. Örnek: 1:30 kaldıraçta 100.000 USD’lik bir EUR/USD pozisyonu için yaklaşık 3.333 USD marjin yatırılır. Bu, bir tarafta verimli sermaye kullanımı sağlarken diğer tarafta küçük fiyat hareketlerinin teminatı hızla erittiği bir risk yapısı kurar.
Hangi varlıklar üzerinde CFD vardır?
- Forex çiftleri (EUR/USD, GBP/USD, USD/TRY, EUR/TRY)
- Endeksler (S&P 500, Nasdaq 100, DAX 40, BIST 100)
- Emtialar (altın, gümüş, brent petrol, doğalgaz)
- Kripto CFD (BTC/USD, ETH/USD, SOL/USD)
- Yabancı hisse senetleri (Apple, Microsoft, Tesla, vb.)
Avantajlar ve riskler
CFD’ler tek hesaptan global piyasalara erişim, 7/24 açık olabilen kripto pazarları, hızlı kısa pozisyon, daha düşük komisyon ve teminat verimliliği gibi avantajlar sunar. Diğer tarafta kaldıraç sermayenin tamamını riske atabilir; geriye negatif bakiye kalmaması için aracı kurumun "negatif bakiye koruması" sunması ve "stop-out" seviyesinde otomatik pozisyon kapatması gerekir.
Kimler için uygun?
Kısa-orta vadeli işlem yapan, makro veya teknik kurulumlardan yararlanan, kısa pozisyon imkanı veya tek hesaptan birden çok varlık sınıfına erişim isteyen yatırımcılar için araçtır. Uzun vadeli birikim ve temettü stratejileri için spot hisse veya fon ürünleri daha uygundur.